ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
186
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
« و بيشترشان به خدا ايمان نياورند مگر آنكه [ در همان حال ] مشركند » . فرمود : « اين مثل كسى است كه مىگويد : اگر فلانكس نبود من هلاك مىشدم يا اگر فلان نمىبود آن چيز به دستم نمىرسيد و اگر فلان نمىبود عائلهء من تباه مىشد مگر نمىبينى كه اين گوينده براى خدا در ملكش شريك قرار داده ، كه گوئى روزى رسان يا بلا گردان اوست ؟ » راوى پرسيد : جايز است كه گفته شود : اگر خدا به وسيلهء فلانكس بر من منّت نمىنهاد هلاك مىشدم ؟ فرمود : « بلى اين اشكال ندارد » . و از جمله كسانى كه بذل و انفاق به ايشان بهتر است ، كسانىاند كه حاجت خود را پنهان مىدارند ، اينان اهل مروّت و مردانگىاند كه بر حاجت خود پرده فرو مىنهند و جامهء آبرو و عزت به خود مىپوشند ، و حال آنكه ممكن است به سبب عيال وارى يا بيمارى يا تنگى معيشت يا اصلاح دل يا سببى ديگر در راه خدا و در طريق آخرت گرفتار و محصور باشند . و نزديكان و خويشان و بستگان فقير و محتاج اولى و احقّ از ديگران هستند ، كه انفاق بر آنان هم صدقه است و هم صلهء رحم ، و ثواب صلهء رحم بر كسى پوشيده نيست . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : « اگر با يكى از برادرانم به درهمى بپيوندم ، دوستتر دارم كه بيست درهم صدقه بدهم ، و اگر به بيست درهم صلهء رحم كنم ، براى من محبوبتر است كه صد درهم صدقه دهم ، و اگر به صد درهم صلهء رحم به جا آرم بيشتر دوست دارم تا بنده اى آزاد كنم » . و در خبر ديگر آمده است : « صدقهء كسى مقبول نيست كه خويش او محتاج باشد [ و او به ديگرى دهد ] ، صدقه به ده [ برابر است ] و قرض به هجده و صلهء برادران به بيست و صلهء رحم به بيست و چهار » . و در خبر است : « بهترين صدقه ها و صله ها عطا كردن به خويشاوندى است كه دشمن توست » ، گوئى اين كار مخالفت با هواى نفس و ناشى از خلوص نيّت و تقوى است .